Dziecko · Kobieta · Mężczyzna · Nastolatek

Rozwój psychoseksualny – tak ogólnie

Nie sposób pominąć różnic jakie występują pomiędzy ludźmi ze względu na ich wiek. Istnieje naturalna przepaść między postrzeganiem świata przez dziecko i człowieka dorosłego. Inaczej widzi rzeczywistość nastolatek, a inaczej osoba starsza.
Jednak bez względu na wiek i okres życia, każdy człowiek dąży do tworzenia więzi, bliskości, w tym także intymności i kontaktu cielesnego z drugą osobą. Na różnych etapach życia pragnienie to jest różnie realizowane, ale występuje zawsze.

Już od pierwszych chwil życia człowiek ma silne pragnienie bliskości z drugą osobą, od której jest całkowicie zależny. Potrzebuje opiekuna (najczęściej jest nim matka), nie tylko po to by mu zapewnił komfort fizyczny – nakarmił, umył, przewinął, sprawił by było mu ciepło i wygodnie, ale także po to by czuć się akceptowanym, by czuć się bezpiecznie i przede wszystkim, by czuć się kochanym.
Podczas pielęgnowania i karmienia matka przekazuje akceptację (lub jej brak) dla płciowych cech dziecka…
Jest to specyficzny i bardzo ważny czas w życiu człowieka. Czas ogromnej bliskości fizycznej i psychicznej z matką. Okres, w którym powstaje podstawowe poczucie bezpieczeństwa i umiejętność przywiązania do osoby bliskiej. Ten związek dziecka z głównym opiekunem tworzy matrycę, dla jego późniejszych relacji z innymi osobami bliskimi, zwłaszcza z osobą partnera i własnymi dziećmi.

Na kolejnym etapie rozwoju do głosu dochodzi inicjatywa dziecka. Maluch działa! i przy tym popada w specyficzny konflikt z innymi. Widać to zwłaszcza w sferze seksualnej. Dojrzałe do nawiązywania kontaktów z ludźmi i przy tym niezwykle ciekawe dziecko, interesuje się cielesnością. Dlatego pyta, obserwuje, w tym podgląda innych, rozbiera się przy nich, bawi z rówieśnikami w mamę i tatę, doktora, rysuje nagie postacie, bądź ludzi z wyraźnie zaznaczonymi cechami płciowymi. Zaspokaja przy tym nie tylko swą ciekawość, odczuwa przyjemność i rozładowuje napięcie, ale także narusza nietykalność i autonomię innych osób. Jest to odpowiedni kontekst i dobry moment na to by dziecko przyswoiło społeczne normy – przyjęło, że są zachowania (seksualne), których nie przystoi: publicznie, bez zgody innych osób, z rodzicami i dorosłymi, bez poszanowania zdrowia.

Otoczenie społeczne z roku na rok jest coraz ważniejsze dla dziecka. W momencie, gdy idzie ono do szkoły ma przed sobą nowe zadania – musi odnaleźć się w grupie rówieśniczej (im dziecko jest bardziej sprawne społecznie, tym ma lepszą pozycję w grupie, co podnosi jego poczucie wartości) i przystosować do wymogów szkolnych.
To okres intensywnego rozwoju sfery poznawczej (koncentracji uwagi na wielu elementach, celowego zapamiętywania etc…), oraz braku wyraźnego zainteresowania kwestiami związanymi z seksualnością.

Seksualność wybucha natomiast w czasie, gdy następują intensywne przeobrażenia biologiczne, które widoczne są na zewnątrz – zmiana sylwetki, przyrost tkanki tłuszczowej/mięśniowej, miesiączka, wzwód, wytrysk. W tym samym okresie zauważalna jest zmienność emocjonalna i trudności w sprawnym funkcjonowaniu poznawczym. Te elementy stanowią źródło subiektywnych przeżyć dla nastolatka, ale także licznych reakcji ze strony otoczenia.
Jest to etap, na którym seksualność uzależniona jest przede wszystkim od biologii. Choć ogromne znaczenie mają też rówieśnicy, rodzice i instytucje, np.: szkoła, kościół.
U chłopców zmiany fizjologiczne są gwałtowne i przez to wyprzedzają rozwój emocjonalny. U dziewcząt jest odwrotnie – zmiany hormonalne są bardziej niż u chłopców łagodne i nie przeganiają rozwoju emocjonalnego. Osiągnięciem tej fazy rozwoju psychoseksualnego jest integracja elementu fizycznego i emocjonalnego seksualności.
Na tle zmian fizjologicznych i przeżyć z nimi związanych toczy się konflikt nastolatka z rodzicami, który jest naturalnym motorem rozwoju społecznego i jest bardzo istotny, bo wpycha dziecko w grupę rówieśniczą.
Nastolatek rywalizując z rodzicem tej samej płci o względy rodzica płci przeciwnej, szukając w rodzicach oparcia i jednocześnie negując ich wraz z ich seksualnością, kieruje się ku rówieśnikom.
Grupa to najistotniejszy teren kształtowania się postaw względem seksualności, norm i co najważniejsze, trenowania ekspresji seksualnej. Młodzi ludzie zakochują się i tworzą związki, a w nich zdobywają swoje pierwsze doświadczenia seksualne. Rodzice pełnią w tym wszystkim funkcje twórców norm i wartości, oraz modeli, także w obszarze kształtowania się męskości/kobiecości.
Cele psychologiczne jakie nastolatek ma przed sobą to: usamodzielnienie się i wydostanie spod wpływu rodzicielskiego, ustanowienie dojrzałych związków, podjęcie prób pełnienia społecznych ról dorosłych. W tej fazie ma się ukształtować odpowiedź na pytanie: kim i jaki jestem, wykształcić zdolność do samorealizacji i satysfakcjonującego zaspokajania potrzeb charakterystycznych dla ludzi dorosłych.

Po okresie dorastania następuje najdłuższe i najbardziej różnorodne stadium rozwoju psychoseksualnego.
Początkowo czas wypełnia poszukiwanie partnera. Dzieje się to na tle grupy, która jest zbiorem potencjalnych partnerów.
Następują okresy, w których przyjaciele schodzą na dalszy plan w obliczu nowotworzonego związku i fazy powtórnego bycia w grupie, w celu znalezienia kolejnego partnera.
Jest to okres zmiany partnerów, różnorodności form aktywności seksualnej i akceptacji tego.
Jest to również pora podjęcia pracy i obowiązków obywatelskich.
W konsekwencji młody dorosły znajduje osobę, z którą tworzy unikatowy związek, oraz realizuje swoje ambicje zawodowe.
W związku uczy się współżycia z partnerem i zakłada rodzinę, w której często pojawiają się dzieci.
Zachodzące zmiany kształtują życie intymne pary. Inaczej wygląda ono na początku trwania związku, inaczej u nowożeńców, jeszcze inaczej u ludzi oczekujących dziecka. Inna jest sfera seksualna świeżo upieczonych rodziców, inna rodziców coraz starszych dzieci, a jeszcze inna par, które dzieci nie posiadają.
Wczesna dorosłość obfituje w dylematy i ambicje, które zwykle trudno pogodzić. Można powiedzieć, że to okres najbardziej dramatyczny – czas dużych sukcesów, ale także ogromnych napięć.

Następnie dochodzi do wymiany pokoleniowej i rozdzielenia seksu od prokreacji, czyli kryzysu środka życia. Okres ten bogaty jest w zmiany, także w zakresie postrzegania swojego ciała, seksualności, osoby partnera i związku. Przekształcenia podyktowane są przemianami hormonalnymi, ale także lękiem przed przemijaniem i śmiercią, co niektórych mobilizuje do poszukiwań nowego partnera. Zwłaszcza, że ponownie, znaczenia nabiera grupa, nie tylko osób w podobnym wieku, ale także młodszych. Grupa znowu staje się polem do poszukiwań partnera.

Ostatnia faza cyklu życia podporządkowana jest biologii. Starzenie się organizmu powoduje przeobrażenia fizjologiczne i zagrożenie utratą partnera rzeczywistego, czy potencjalnego. Osłabia się także umiejętność adaptacji (przystosowania się), co utrudnia budowanie związków.
Seksualność ludzi w podeszłym wieku pozostaje pod wpływem zmian biologicznych ciała i charakteryzuje się zmniejszeniem napięć seksualnych. Jednak postęp medycyny umożliwia także ludziom starszym czerpanie radości z życia seksualnego. Niestety jest ono ograniczane nie tylko przez czynniki fizjologiczne, ale także psychologiczne, a przede wszystkim społeczne – wdowieństwo, niesamodzielność i negatywny stosunek społeczeństwa do aktywności seksualnej osób po 65 roku życia.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s